Kofeina – odkryto niezwykłe właściwości. Co możesz zyskać?

Kofeina – odkryto niezwykłe właściwości

Kofeina to najbardziej rozpoznawalny składnik kawy. To właśnie wysokiej zawartości kofeiny kawa zawdzięcza swoje działanie pobudzające.

Kofeina – odkryj jej niezwykłe właściwości!
Kofeina – odkryj jej niezwykłe właściwości!
Artur Topolski (Specjalista Żywienia): Czy wiesz, że coraz więcej osób ma problemy z jelitami? Wzdęcia, zaparcia, biegunki, otyłość, grzybica, czy słaba odporność to mogą być oznaki problemów z jelitami. kliknij tutaj, aby dowiedzieć się, jak sobie pomóc.

Okazuje się jednak, że kofeina ma znacznie więcej cennych właściwości. Spożycie kawy jest obecnie traktowane jako działanie prozdrowotne – kawa doczekała się nawet uwzględnienia jej w najnowszej piramidzie żywieniowej.

Oczywiście – właściwości prozdrowotne kawy wynikają nie tylko z zawartości kofeiny, ale także innych związków aktywnych, w tym antyoksydantów. Nikt nie poddaje jednak w wątpliwość, że to właśnie kofeina wykazuje bardzo pozytywny wpływ na organizm – o ile nie jest przyjmowana w zbyt dużych ilościach.

Kofeina – najcenniejszy składnik kawy

Kofeina to alkaloid purynowy występujący przede wszystkim w liściach krzewu herbacianego, Yerba Mate, nasionach kawy. Od tysięcy lat przyjmowana jest w postaci kawy, herbaty, kakao. Obecnie kofeina traktowana jest jako najbardziej rozpowszechniona substancja o aktywności psychoaktywnej. Średnia zawartość kofeiny w poszczególnych napojach przedstawia się następująco:

  • filiżanka kawy dostarcza od 80 do 140 mg kofeiny, w zależności od gatunku kawy; najwyższą zawartością kofeiny wyróżniają się ziarna robusty, mniej kofeiny zawiera arabica; ponadto kawa rozpuszczalna ma mniej kofeiny niż kawa parzona
  • herbata herbaty czarnej zawiera około 12 – 60 mg kofeiny, a ostateczna zawartość kofeiny zależy od gatunku herbaty oraz sposobu parzenia

Przeciętnie Polak spożywa  2 mg kofeiny dziennie w przeliczeniu na 1 kg masy ciała. To wynik przeciętny na tle innych krajów europejskich. Kofeina wchłania się z przewodu pokarmowego niemal w 100%. Pierwszy efekt po spożyciu kofeiny odczuwalny jest w przeciągu kilku minut, zaś maksymalne stężenie we krwi stwierdzane jest po około 40 minutach.

Niemal cała przyjęta dawka kofeiny metabolizowana jest w wątrobie. Za bezpieczną dawkę kofeiny uznaje się 200 mg na dobę lub 3 mg na każdy kilogram masy ciała. Takie dane przedstawił Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).

Właściwości prozdrowotne kofeiny

Kofeina oddziałuje na wiele układów i narządów. Przede wszystkim – pobudza funkcjonowanie układu nerwowego, zapewniając efekt redukcji zmęczenia i senności, poprawy koncentracji i pamięci. Kofeina wpływa ponadto stymulująco na syntezę neuroprzekaźników, zwłaszcza dopaminy, noradrenaliny oraz acetylocholiny. 

Spożycie kofeiny powoduje efekt pobudzenia układu sercowo – naczyniowego. Najważniejsze aspekty oddziaływania na układ krążenia obejmują:

  • pobudzenie akcji serca
  • wzrost napięcia mięśnia sercowego
  • nieznaczne zwiększenie ciśnienia krwi
  • poszerzenie naczyń wieńcowych i zwężenie naczyń obwodowych

Inną cenną właściwością kofeiny jest zwiększenie wytrzymałości fizycznej organizmu, poszerzenie oskrzeli, redukcja bólu.

Kto powinien unikać kofeiny?

Trudno podważyć pozytywny wpływ umiarkowanych dawek kofeiny na zdrowie. Niewskazane jest jednak spożywanie zbyt dużych jej ilości. Dawka rzędu 500 mg na dobę uznawana jest za przedawkowanie, zaś powyżej 2000 mg mówimy o zatruciu kofeiną. Przedawkowanie kofeiny objawia się nadmiernym pobudzeniem, zawrotami głowy, bezsennością. Mogą pojawić się drgawki, uderzenia gorąca oraz biegunki.

Kofeina jest niewskazana dla osób z nietolerancją kofeiny. Już spożycie niewielkich ilości tego związku prowadzi do pojawienia się nudności, bólu głowy i brzucha, znacznego pobudzenia i rozdrażnienia, gwałtownego wzrostu ciśnienia krwi. 

Dopuszczalne jest spożywanie niewielkich ilości kawy nawet przez kobiety w ciąży czy osoby z podwyższonym ciśnieniem krwi – należy po prostu obserwować, jak organizm reaguje na kofeinę. Kofeina jest niewskazana natomiast dla dzieci i każdego, kto zauważa pogorszenie samopoczucia po jej spożyciu.

Pozostałe zastosowania kofeiny

Kofeina stanowi cenny składnik kosmetyków, gdyż doskonale pobudza krążenie krwi. Dzięki temu przyczynia się do lepszego dotlenienia i odżywienia komórek, a ponadto – do ich detoksykacji. Dzięki temu poprawia kondycję skóry, ujędrnia ją i uelastycznia, przywraca zdrowy koloryt i blask. Najczęściej kofeinę znaleźć można w formułach antycellulitowych, odchudzających i ujędrniających. Kofeina stosowana jest także w terapii nadmiernego wypadania włosów – pobudza krążenie krwi skóry głowy i odżywia mieszki włosowe.